به گزارش آستان نیوز، مفروشسازی حرم مطهر رضوی شاید برای زائر، تصویری ساده و بدیهی باشد، اما پشتصحنه آن روایت تلاش عظیمی از نظم، دقت، مدیریت جمعیت و ارادت پنهان است؛ روایتی که هر ساله در مناسبتهای بزرگ و لحظههای پر ازدحام مانند تحویل سال، عید فطر، دهه پایانی صفر، شبهای قدر و ایام میلاد نورانی حضرت رضا (ع) رنگ و جلوهای تازه به خود میگیرد.
این گزارش، نگاهی دارد به روند مفروشسازی گسترده صحنها و رواقهای حرم مطهر رضوی، ظرفیتهای آن، ابتکارهای نوین برای مدیریت تردد و نیز تلاشهای شبانهروزی ۶۰۰ خادم بخش فرش حرم برای فراهمکردن زمینه حضور هرچه بهتر زائران.
یکی از اقدامات ابتکاری بخش خدمات فرش حرم مطهر رضوی، استفاده از فرشهای آبیرنگ در بخشهایی از صحنها و رواقهاست؛ رنگی متفاوت و آرامشبخش که در نگاه اول توجه زائر را جلب میکند، اما هدفی بسیار مهمتر از زیبایی بصری را دنبال میکند و آن هدایت مسیر تردد است.
فرشهای تکرنگ آبی با جانمایی هدفمند در مسیرهای پرتردد صحنها گسترده شدهاند تا مسیر حرکت جمعیت مشخصتر باشد. این کار به زائر کمک میکند بدون توقفهای غیرضروری، سردرگمی یا برخورد با جریان مخالف جمعیت، مسیر درست را انتخاب کند و به مقصد برسد.
در ایامی که هزاران زائر بهصورت همزمان وارد صحنها میشوند، این فرشها نقشی اساسی در جلوگیری از ازدحام ایفا میکنند.
ازسویدیگر، باتوجهبه ماهیت معنوی فضا و سکون بصری صحنهای حرم، انتخاب طیف آبی به دلیل آرامشبخشی و هماهنگی با رنگهای محیط، یک تصمیم کارشناسی شده و هوشمندانه بوده است.
فرشهایی که در صحنها گسترده میشود، تنها چندتکه بافتهشده نیست، بلکه بخشی از یک سامانه بزرگ خدماترسانی است که بیش از ۶۰۰ نفر از نیروهای بخش فرش در آن نقش دارند. این نیروها در مناسبتهای خاص و حضور میلیونی زائران، مأموریتی سنگین، اما دلنشین را اجرا میکنند، مفروشسازی بیش از ۲۰۰ هزار مترمربع از صحنها و رواقها.
این عملیات که معمولاً در ساعات خلوت یا پیش از آغاز مراسم و برنامهها انجام میشود، شامل گستردن، چینش دقیق، تثبیت و هماهنگی مسیرهای تردد است. فرشها باید طوری قرار بگیرند که هم با برنامههای عبادی مانند نماز جماعت هماهنگ باشند و هم تردد زائران را مختل نکنند.
در مناسبتهای بزرگ، مأموریت این نیروها با سرعت و دقت بیشتری انجام میشود تا ظرفیت گسترده حرم پاسخگوی حضور میلیونی زائران باشد. بسیاری از آنان پیش از اذان صبحکار را آغاز میکنند و تا پایان شب در آمادهسازی، نظافت، تنظیم و تعویض فرشها مشغول هستند.
رواقهای حرم مطهر از جمله فضاهای پرکاربرد و پرتردد برای اقامه نماز و فضای زیارتی، برگزاری برنامههای معارفی و حضور زائران هستند. به همین دلیل، همواره سطح وسیعی از آنها مفروش نگه داشته میشود.
در حال حاضر، حدود ۲۰ هزار مترمربع فرش دستباف و ۲۰ هزار مترمربع فرش ماشینی در رواقهای حرم گسترده شده است.
ترکیب این دو نوع فرش بهگونهای انتخاب شده که هم زیبایی و اصالت فرشهای دستباف حفظ شود و هم مقاومت و سهولت نظافت فرشهای ماشینی برای پوشش بخشهایی با تردد بالا، مورداستفاده قرار گیرد.
این مفروشسازی دائمی رواقها باعث میشود زائران در هر زمان از روز، فضایی منظم، موقر و مناسب برای عبادت و استقرار داشته باشند.
صحنهای مرکزی حرم مطهر رضوی مانند صحن انقلاب اسلامی، آزادی، گوهرشاد، جمهوری اسلامی و قدس بهعنوان قلب تپنده حضور زائران شناخته میشوند. در ایام خاص که جمعیت زائران به طور چشمگیری افزایش مییابد، این صحنها به طور کامل مفروش میشوند.
مساحت مفروشسازی این صحنها در مناسبتهای ویژه به بیش از ۱۵ هزار مترمربع میرسد.
هدف از این کار، فراهمکردن بستری آرام و یکپارچه برای نشستن، استقرار، استماع برنامهها و اقامه نماز در فضای باز و وسیع صحنهاست.
فرشهای این بخش معمولاً در الگوهای بسیار منظم و هماهنگ گسترده میشود تا هنگام حضور جمعیت زیاد، نظم بصری و حرکتی رعایت شود. این هماهنگی، چه در قاب تلویزیون و چه در نگاه زائر، جلوهای زیبا و مرتب از صحنهای نورانی حرم، ایجاد میکند.
در کنار صحنهای مرکزی، صحنهای پیرامونی شامل صحن پیامبر اعظم (ص)، غدیر، کوثر، بابالسلام، امام حسن مجتبی ((ع)، باغ رضوان و دیگر فضاهای وابسته، نقشی اساسی در مدیریت جمعیت، ایفا میکنند.
در مناسبتهای ویژه و ایامی که حضور زائران به اوج میرسد، بیش از ۱۱۰ هزار مترمربع از این فضاها نیز مفروش میشود.
این مفروشسازی گسترده، حداقل دو نقش اصلی دارد که فراهمکردن امکان استقرار آرام و منظم برای زائرانی که در برنامههای بزرگ و رواقها ظرفیتشان تکمیل شده است و ایجاد نظم حرکتی و کنترل جریان جمعیت در مسیرهایی که تداخل تردد میتواند مشکلساز شود.
در این زمانها، تیمهای خدمترسان، فرشها را در زمانبندیهای مشخص، پیش از آغاز مراسم و برنامهها گسترده و پس از اتمام آنها جمعآوری یا تجدید آرایش میکنند.
مفروشسازی حرم مطهر یک عملیات ثابت و یکسان در همه روزها نیست. بر اساس شرایط جمعیت و نوع برنامههای در حال اجرا، میزان فرشهای گسترده شده در صحنها تغییر میکند.
در ایام عادی سال، بخشی از صحنها در حالت نیمهمفروش باقی میمانند. مفروشسازی بر اساس زمان اقامه نمازهای جماعت، برنامههای فرهنگی و حجم زائران تنظیم میشود و فرشها در ساعاتی از روز جمع و در ساعاتی دیگر باتوجهبه نیاز گسترده میشود.
این انعطافپذیری باعث میشود صحنها همیشه برای عبورومرور باز بماند و تنها در زمان نیاز، بهسرعت به محل استقرار و عبادت، تبدیل شود.
روایت یک خدمت بیوقفه مفروشسازی حرم رضوی، بیش از آنکه یک فعالیت خدماتی باشد، نشانهای از عشق و ارادت خادمان به زائران و ساحت امام رضا (ع) است.
بیشک فرشهایی که در صحنها گسترده میشوند، زیر قدمهای هزاران زائر قرار میگیرند، اما بر دوش خادمانی پهن شدهاند که نگاهشان تنها به رضایت امام مهربانیها دوخته شده است.
از فرشهای آبی که مسیرها را هدایت میکند، تا فرشهای دستباف رواقها که یادگار هنر و ایمان است؛ از پوشش کامل صحنهای مرکزی تا مفروشسازی پهنههای عظیم صحنهای پیرامونی؛ از تلاش ۶۰۰ خادم در مناسبتهای بزرگ تا مدیریت هوشمندانه در روزهای عادی؛ همهوهمه تصویر بزرگی را شکل میدهد که حرم امام رضا (ع)، خانهای که همیشه آماده استقبال از مهمان است؛ و این آمادگی، با فرشی که صبحها پهن میشود و شبها جمع، با دستان خادمانی عاشق معنا مییابد.
فرشی که شاید تنها زیر قدمها دیده شود، اما در حقیقت بر دلها گسترده است.
تلویزیون اینترنتی آستان نیوز